Manetka rowerowa - część układu napędowego roweru sterująca pracą przerzutki i przekładni, przy pomocy której przełącza się w nim biegi. Manetki są zwykle montowane na kierownicy lub, obecnie znacznie rzadziej, na dolnej rurze ramy. Istnieją także konstrukcje zwane klamkomanetkami, które są w istocie połączeniem manetek z klamkami hamulcowymi.

Zasada działania manetki

Mimo wielkiej rozmaitości różnych konstrukcji manetek, ich zasada działania jest w zasadzie taka sama. Mają za zadanie wyciągać lub popuszczać linkę sterującą biegnącą do przerzutki lub przekładni, o ściśle określoną długość, co powoduje konkretne przemieszczenie się wózka lub prowadnicy przerzutki, co wymusza przeskok łańcucha z jednej zębatki na drugą. Niektóre rodzaje manetek posiadają oprócz tego indykatory - czyli mechaniczne lub nawet elektroniczne wyświetlacze pokazujące aktualnie wybrany bieg. Istnieją także manetki sterujące przerzutkami drogą radiową lub hydraulicznie, stanowią one jednak raczej ciekawostkę techniczną i jak dotąd nie weszły do powszechniejszego użycia.

Indeksowanie manetki

W starych typach manetek, zmian przełożeń dokonywało się płynnie, kręcąc nimi na "wyczucie". Obecnie nawet najtańsze manetki są indeksowane, co znaczy, że pracują skokowo. Przy każdym przełączeniu manetki z jednego biegu na drugi, musi ona wyciągać lub popuszczać ściśle określoną długość linki. Jednocześnie sama przerzutka musi być na tyle precyzyjnie skonstruowana, aby zachować stałe proporcje przesuwania wózka w stosunku do długości wybieranej lub popuszczanej linki, w całym zakresie pracy przerzutki. W większości przerzutek przyjął się standard indeksacyjny narzucony przez firmę Shimano, w którym zmiana długości linki o 1 mm powoduje przesunięcie wózka przerzutki lub prowadnicy przekładni w poziomie o dokładnie 2 mm. Dzięki tej normie można w zasadzie do każdej przerzutki zastosować każdy rodzaj manetki, o ile tylko liczba pozycji na manetce zgadza się z liczbą tylnych zębatek. Jedynym odstępstwem od tego są przerzutki produkcji firmy Sram z serii ESP, w których 1 mm wyciągniętej linki odpowiada 1 mm przesunięcia wózka. Przerzutki te wymagają oczywiście zastosowania odmiennych manetek. W przypadku przekładni, praktycznie każda indeksowana manetka pasuje do każdej przekładni o ile liczba pozycji na manetce zgadza się z liczbą przednich zębatek.