Najczęściej występującym typem systemów hamulcowych we współczesnych rowerach są szczękowe mechaniczne hamulce ręczne. Są one bardzo niezawodne, łatwe w obsłudze i gwarantują wystarczającą siłę hamowania w większości sytuacji.

Ze względu na konstrukcję szczęk dzieli się je jeszcze na:

• klasyczne - występujące głównie w rowerach miejskich i szosowych. Ramiona tych szczęk mają w nich kształt półkolisty i są umieszczone na jednym współosiowym piwocie.
• cantilever - składają się z dwóch ramion, zawieszonych na dwóch osobnych piwotach i mają albo kształt prosty, albo lekko wygięty. Linka, w większości tego rodzaju hamulcach jest na końcu rozdwojona, dzięki czemu obie szczęki poruszają się w dokładnie tym samym momencie.
• hamulce typu V, w których ramiona są bardzo długie i proste, zaś linka jest do nich doprowadzana z jednej strony i się nie rozdwaja. Równomierną pracę obu szczęk zapewnia dodatkowe, ruchome ramię przymocowane do jednego z ramion głównych.

Spośród tych trzech typów hamulców, największą siłę hamowania posiadają hamulce typu V, nieco mniejszą zwykłe hamulce cantilever a najmniejszą hamulce klasyczne. We wszystkich tych typach hamowanie odbywa się jednak poprzez zaciskanie się okładek na bocznej powierzchni obręczy. Powierzchnie te ulegają więc powolnemu ścieraniu się. Po ich zabrudzeniu lub nawet zamoczeniu warunki hamowania zmieniają się drastycznie. W skrajnych warunkach (błoto, śnieg) hamulce te mogą nawet całkowicie przestać działać.

Hamulce tarczowe nie mają tych wad i dodatkowo zapewniają większą siłę hamowania od hamulców szczękowych, jednak są one bardziej skomplikowane i cięższe. Konstrukcja i materiał z którego są wykonane tarcze muszą umożliwiać szybkie odprowadzanie ciepła. Wzmocnieniu musi też ulec konstrukcja piasty, do której mocuje się tarcze. Wszystko to powoduje, że hamulce tarczowe są znacznie bardziej kosztowne od szczękowych.
Ze względu na masę nie są one stosowane w rowerach szosowych, a ze względu na cenę w miejskich. Są one jednak stosowane coraz powszechniej w rowerach górskich. W rowerach górskich przeznaczonych do zjazdu stanowią już obecnie właściwie normę.

Hamulce bębnowe zapewniają co prawda dużo mniejszą siłę hamowania od tarczowych i nawet większości szczękowych, ale są odporne na warunki atmosferyczne. Są one stosowane głównie w rowerach miejskich, choć obecnie ich popularność spada nawet w tej klasie rowerów.

Hamulce hydrauliczne umożliwiają znacznie większą siłę hamowania od hamulców mechanicznych, są one jednak znacznie cięższe, kosztowniejsze i bardziej podatne na uszkodzenia od mechanicznych. Mimo to, cieszą się one rosnącą popularnością, szczególnie w rowerach górskich przeznaczonych do zjazdu.